در حال بارگزاری ...
خبرخوان

نوشته های وبلاگ  "2021"  از "دی"

0 والدین مسئولیت پذیری باشیم

داگ کوپلند؛ نویسنده و هنرمند بزرگ کانادایی، جمله ارزشمندی دارد که در روان شناسی فرزند پروری، بسیار کاربردی به نظر می رسد و می تواند اساس بسیاری از تکنیک های تربیتی را به خود اختصاص دهد: ((سرزنش کردن، یکی از روش های ایجاد هرج و مرج است)). آیا ما والدین تا کنون مسئولیت پذیری را به کودک خود آموخته ایم؟

آیا فرزند شما رفتارهایی دارد و از کلمات و جملاتی استفاده می کند که مطابق میل شما نیست؟

به احتمال بسیار زیاد، جواب شما به عنوان پدر یا مادر به این سؤال، مثبت است، در حالی که می توانید هم اکنون حداقل سه نمونه از رفتارهای فرزندتان را مثال بزنید که شما را نگران، آزرده، نا امید یا بر آشفته می کند.

بسیاری از والدین برای نوع شخصیت، رفتارها یا عدم موفقیت فرزندانشان دلایل خارجی را مؤثر می دانند.

ما گاهی مهد کودک یا مدرسه را مقصر می دانیم و معتقد هستیم که مسئولین و آموزگاران، از وظایفشان به خوبی آگاه نبوده و آن ها را به درستی انجام نمی دهند. یا برخی از والدین، تاثیر کودکانی را بسیار مهم می دانند که به نحوی با فرزند آن ها تعامل دارند.

اما نکته ارزشمند تربیتی دقیقا همین جا نهفه شده است؛ والدین، بزرگ ترین عامل تاثیر گذار در تربیت هستند.

به این منظور که مفهوم یک پدر یا مادر مسئولیت پذیر را درک کنیم، ابتدا باید نسبت به ویژگی های والدین مسئولیت پذیر، آگاهی پیدا کنیم و مطمئن باشیم که بهانه هایی از این دست نمی آوریم:

کسی به من یاد نداده که چه طور والد مسئولیت پذیری باشم، پدر و مادرم والدین خوبی برای من نبودند، برای این که تمام نکات را در روند تربیت فرزندم به کار ببرم وقت کافی ندارم، همسرم با من همراه نیست، حوصله و اعصاب کافی برای پرداختن به این امور را ندارم، مهد کودک ها و مدارس وظایفشان را به درستی انجام نمی دهند، مربی فرزندم مهارت لازم را برای تعامل با او ندارد، هم کلاسی های فرزندم بچه های شایسه ای نیستند و بسیاری بهانه های دیگر از این دست که مسئولیت تربیت فرزندتان را بر نقطه ای جز نحوه فرزند پروری خودتان متمرکز می کند.

                                   مسئولیت پذیری والدین

شیوه تربیت آگاهانه و صحیح ایجاب می کند که والدین بی بهانه و مسئولیت پذیری باشیم و این یعنی تبدیل شدن به پدر و مادری که به این باور ارزشمند رسیده باشند که شخصیت و عملکر فرزندشان، نتیجه مستقیم انتخاب سبک فرزند پروری توسط خود آن هاست.

بهانه آوردن، ما را از حل کردن مشکلات در روند تربیت فرزندانمان باز می دارد و به این ترتیب نه تنها ثمره ای مطلوب در انتظار بزرگ سالی آن ها نخواهد بود، بلکه با این شیوه تربیتی، بهانه جویی را به قسمتی از شخصیت فرزندمان هم منتقل خواهیم کرد.

بچه ها، بهانه آوردن را از بین رفتارهای والدین خود آموخته و کسب می کنند و به این ترتیب، خدا، انسان ها، حوادث و عوامل دیگر؛ غیر از خود را موثر و مقصر در سرنوشت خود می دانند و این گونه است که خود را موجودی ضعیف دانسته و به ضعف عزت نفس خود دامن می زنند.

والدین اغلب بچه هایشان را نصیحت می کنند که درست انتخاب کرده و بهترین تصمیم را اتخاذ کنند. اما سبک صحیح تربیت بر این باور تاکید دارد که پدر و مادر باید خود را مسئول دانسته و در گام اول این سوالات را از خود بپرسند که؛ چگونه میتوانم در زندگی ام به عنوان یک والد، تصمیمات درست و آگاهانه ای گرفته و مسئولیت تصمیماتم را بر عهده بگیرم؟

این پرسش ها، گام صحیحی است که پاسخ آن ها والدین را برای رسیدن به نتیجه مطلوب، راهنمایی می کند.

وقتی سبک تربیتی خود را ارزیابی می کنید، از خود سوال کنید که آیا اجازه داده اید، عادت سرزنش کردن در شیوه فرزند پروری شما رخنه کند؟ و یا این که با حرکت در مسیر بهانه جویی باعث شده اید که به ثمره تربیتی مطلوبی دست پیدا نکنید؟ فراموش نکنید که همیشه جاده کم خطر تری هم به نام ” مسئولیت پذیری” وجود دارد که تک تک اعضای خانواده باید نسبت به آن آگاهی پیدا کرده و به آن مقید باشند. و این تنها پدر و مادر هستند که می توانند با آن چه به عنوان رفتار در روش تربیتی خود انتخاب می کنند، سایر اعضای خانواده را به سمت این سبک زندگی هدایت کرده و نسبت به آن وفادار نگه دارند.

نویسنده : سرکار خانم رعنا قاسمی

روان شناس و مشاور خانواده، کودک و نوجوان

کارشناس ارشد مشاوره خانواده

دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی

اینستاگرام: Rana.pics

تلفن: ۰۹۱۲۳۰۴۰۱۹۹ (برای ارسال پیام و تعیین وقت مشاوره)

0 تربیت فرزند مسئولیت پذیر

این واقعیت مهمی است که غالب والدین، تربیت فرزند مسئولیت پذیر یکی از دغدغه هایشان است.

یکی از مراجعینم که یک پسر شش ساله دارد، در اولین جلسه حضورش در کلینیک به من گفت: ((گمان می کنم مادر خوبی نبوده ام و به اشتباه، مادری کردن را با حمایت بیش از اندازه اشتباه گرفته ام)). او در حالی که به دنبال یافتن ریشه اشتباهاتش و نحوه اصلاح آن ها در تعامل با فرزندش بود، گفت: ((پسرم بچه بسیار نا منظمی است و اتاق و وسایل شخصی اش همیشه به هم ریخته است. من و پدرش روزی چندین بار به فرزند مان تذکر می دهیم که مسئولیت پذیر باشد و به نظم شخصی خودش کمی بیشتر دقت کند. اما در بیشتر مواقع، این اشاره ها و گوشزد کردن های ما بی فایده است و در نهایت گرچه من و همسرم تمایلی به انجام این کار نداریم، مجبور می شویم برای حفظ ظاهر خانه از آشفتگی و به هم ریختگی، خودمان بعد از کلی غر زدن و بحث، اتاق و وسایل شخصی او را مرتب کنیم. این بی اهمیت بودن پسرم نسبت به خواسته های ما، به شدت برای هر دوی ما آزار دهنده است اما تا امروز که به راه حل مسالمت آمیزی برای تربیت او دست پیدا نکرده ایم. از شما می خواهم که به ما کمک کنید که بتوانیم به بهترین جواب ممکن برای این مساله برسیم)).

و من؛ به عنوان یک روان شناس کودک، آغازی بهتر از این برای شروع مشاوره دادن به مادری نگران و مستأصل نداشتم که: ((چرا باید این کار را انجام دهد، در حالی که همیشه بعد از چندین بار تذکر و اعتراض، خودتان وظایف او را بر عهده می گیرید و وسایلش را مرتب می کنید؟)).

و جواب حل این معما اینجاست که؛ پدر و مادر نا آگاه، فرزند خود را از دردسر و گرفتار شدن در مشکلاتی که پیامد رفتار های خود آن هاست نجات داده و مسئولیت وظایف آن ها را، خود بر عهده می گیرند.

بیشتر والدین دوست دارند به فرزند شان ثابت کنند که حمایت گر و پشتیبان آن ها هستند اما در اکثر مواقع دچار اشتباه شده و این نیاز به ابراز والد حمایت گر بودن خود را با رفتار های اشتباهی از جمله اقدام به انجام وظایف شخصی آن ها و پذیرش مسئولیت های که فرزندشان باید بر عهده بگیرد، نشان می دهند. و این حمایت نا آگاهانه و بی اندازه، مانعی خواهد شد بر سر راه تربیت فرزندی که مسئولیت پذیر بوده و از قدرت روانی برخوردار است.

                        تربیت فرزند مسئولیت پذیر

به یاد دارم روزی یکی از شاگردان هفت ساله ام در دبستان، نتوانسته بود حق خود را از یکی از هم کلاسی هایش بگیرد. فردای آن روز، مادرش به قصد حمایت از او و با این هدف که نشان دهد مادر مراقب و محافظت کننده ای است، به مدرسه آمد. بدون شک این مادر هدفی جز این نداشت که وظایف مادری اش را به بهترین شکل انجام داده و حمایت گر و پشتیبان فرزندش باشد و در برابر مسائل و مشکلات از او مراقبت کند. اما نسبت به این امر مهم تربیتی توجه نداشت که هر انتخاب او در نحوه تعامل با فرزندش، ثمره ای ماندگار بر نحوه شکل گیری شخصیت فرزندش خواهد داشت.

واقعیت این است که پدر و مادر با تدبیر و آگاه هم فرزندان شان را حمایت و از آن ها پشتیبانی می کنند اما در عین حال اجازه می دهند آن ها با نتایج اعمال خود مواجه شده و مسئولیت آن را خود بر عهده بگیرند.

والدینی که شیوه های درست تربیت را آموخته اند، هم گام با رشد فرزند خود به این آگاهی ارزشمند می رسند که چه زمان باید در مسائل فرزند خود دخالت کرده و چه موقع باید عقب بایستند و به فرزندشان اجازه دهند مشکلاتش را به تنهایی حل کند و بار مسئولیت های شخصی اش را بر عهده بگیرد.

پدر و مادر خوش فکر و اهل تفکر، می دانند که مواجه شدن با شکست، قسمتی مهم در فرآیند رشد فرزندشان است پس به آن ها فرصت تجربه شکست را داده و با دخالت بی مورد، او را از این تجربه ارزشمند محروم نمی کنند.

بسیاری از والدین به شکلی نادرست اقدام به محافظت از فرزندان خود و بر عهده گرفتن وظایف آن ها می کنند. اما می توان با پرسیدن یک سؤال، روی راه حل این مساله تربیتی تمرکز کرد: ((چگونه می توانم راهی پیدا کنم که در عین حمایت از فرزندم، او را مسئولیت پذیر و وظیفه شناس تربیت کنم)).

والدین باید آگاه باشند که هیچ گونه بهانه ای را از فرزند خود برای فرار از مسئولیت قبول نکنند چون هر مرتبه که ما بهانه های بچه ها را می پذیریم، این باور را در ذهن آن ها ایجاد می کنیم که نقش قربانی را بازی کنند و در مسائلی که با آن مواجه می شوند، دیگران را مقصر بدانند و به این ترتیب، در بزرگ سالی به شخصیتی تبدیل خواهند شد که مسئولیت پذیر نبوده و قادر به پذیرش وظایف خود نیستند.

پدر و مادر باید چرخه ناسالم حمایت بیش از اندازه را متوقف کرده و به فرزندشان اجازه دهند مستقل بوده و به تنهایی اما با کمک و مشورت والدین، با مشکلات مواجه شوند.

پس در انتها باید این نکته مهم را به خاطر بسپاریم که والدین آگاه به فرزند خود مهلت شکست خوردن و تجربه کردن می دهند و بی دلیل و بی جا، سپر بلای آن ها نمی شوند و در نتیجه، به آ ن ها فرصت برخوردار شدن از یک شخصیت سالم را داده و این گونه، در به دست آوردن امنیت روانی، به آن ها کمک می کنند.

نویسنده : سرکار خانم رعنا قاسمی

روان شناس و مشاور خانواده، کودک و نوجوان

کارشناس ارشد مشاوره خانواده

دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی

اینستاگرام: Rana.pics

تلفن: ۰۹۱۲۳۰۴۰۱۹۹ (برای ارسال پیام و تعیین وقت مشاوره)

با کودک لجباز چگونه رفتار کنیم -بخش سوم
0 با کودک لجباز چگونه رفتار کنیم -بخش سوم

لازم است در تکمیل مباحث مربوط به لجبازی کودکان، به نکات دیگری هم اشاره کنم که توجه به آن ها در نزدیک شدن شیوه تربیتی والدین به سبک فرزند پروری آگاهانه و سالم، مفید و راه گشا خواهد بود. در مرحله بعد باید این نکته را یاد آور شوم که، توجه داشته باشید، دستوراتی را که به کودک می‌دهید و قوانینی را که برای او تعیین می کنید، با دقت و آگاهانه انتخاب کنید. سوال اغلب والدین این است که با کودک لجباز چگونه رفتار کنیم ؟

فراموش نکنید که در زمان اجرای قوانین یا بیان تقاضاهایی که از او دارید، صمیمی و البته مقتدر باشید. البته ابراز جدیت و اقتدار، به معنای زور گفتن یا بروز خشم نیست، بلکه به این معناست که در اجرای آن چه باید به اجرا در بیاید، از خود استقامت به خرج داده و تا جایی که امکان دارد، از حرف خود کوتاه نیایید، اما این جدیت و استقامت را به شیوه ای مسالمت آمیز و صمیمانه به نمایش بگذارید.

خیلی مهم است که قوانین را مستقیم و واضح بیان کرده و البته به آنها در زمینه رعایت این قوانین کمک کنید. شاید لازم باشد که در اکثر قسمت های مربوط به قوانین یا دستوراتی که اعمال می کنید، همراه و هم گام او باشید تا بتواند از پس آن ها بر بیاید و با شیوه اجرای صحیح آن ها آشنا شود.

در کنار او بنشینید، با آرامش به چشم‌هایش نگاه کنید، نام او را به زبان بیاورید و او را به انجام کاری که از او انتظار دارید، ترغیب کنید. این نحوه تعامل به میزان بسیار زیادی، لجبازی کودکان را کاهش می دهد.

همان طور که پیش تر اشاره کردم، انتظارات و خواسته های خود را با صراحت، دقیق و به شیوه ای که برای فرزندمان قابل فهم باشد، بیان کنیم و تا حد ممکن در اجرای این درخواست ها، با کودک وارد چالش و لجباز ی نشویم، جملات خود را مدام و بی وقفه تکرار نکنید و اجازه دهید فرصت داشته باشد به آن چه انتظار دارید، بدون درگیری با هیجانات آزار دهنده، فکر کند و تصمیم بگیرد چگونه رفتار کند.

به یاد داشته باشید، اگر ذهن کودک با هیجانات آزار دهنده درگیر باشد، به سختی می تواند واقعیت ها را درک کرده و به انجام رفتارهای صحیح بیندیشد و دقیقا در همین زمان است که به دلیل دچار شدن به استیصال ذهنی، به احتمال بسیار زیاد، لجبازی اولین انتخاب او خواهد بود.

اگر انتظار دارید که فرزندتان از انجام کار خاصی خودداری کند، فراموش نکنید که حتما باید یک بار آن را گوشزد کرده باشید و بعد، برای اینکه بتواند خواسته شما را در ذهن خود تحلیل کرده و دست از انجام کاری که به آن مشغول است بکشد، به او فرصت کافی برای ورود به فرآیند همکاری با خودتان بدهید چون اگر بلافاصله بعد از بیان خواسته ای که از او دارید و دفعات، جملات نهی کننده خود را تکرار کنید، امکان لجبازی را در او به شدت بالا خواهید برد. پس به یاد داشته باشید که اگر می‌خواهید کودک از انجام کار خاصی خودداری کند، باید از تکرار مرتب آن اجتناب کنید.

در صورت انجام دستور از او تشکر کنید و به هیچ عنوان عمکرد او را وظیفه ای تلقی نکنید که می بایست آن را اجرا کند و گمان نکنید که نیازی به نشان دادن باز خورد مثبت از جانب شما وجود ندارد. به این ترتیب است که احتمال تکرار رفتارهای نادرست و نیز لجبازی او را کاهش خواهید داد.

حتما برای خواسته های خود و قوانینی که برای فرزند خود اعمال می کنید، حتما دلایل منطقی داشته باشید و این دلایل را آن گونه که برای او قابل درک باشد، برایش توضیح دهید. فرزند شما اگر بداند که چرا باید رفتاری را انجام دهد یا از اقدام به برخی از رفتارها خود داری کند، راحت تر تن به قوانین و عملی کردن انتظارات شما خواهد داد. به این ترتیب، احتمال متوسل شدن او به لجبازی، بسیار کمتر خواهد بود.

در انتها لازم است این نکته را یاد آوری کنم که جدا از شکایت، اعتراض، سرزنش و بحث با کودک بپرهیزید زیرا هریک از این رفتارها، احتمال بروز لجبازی را در موقعیت های حساس، افزایش خواهد داد.

به این ترتیب، شما مجموعه ای از تکنیک های فرزند پروری آگاهانه را در دست خواهید داشت که با عمل بر اساس هر یک از آن ها، آرامش را در دامنه روانی خود و فرزندتان خلق خواهید کرد.

نویسنده : سرکار خانم رعنا قاسمی

روان شناس و مشاور خانواده، کودک و نوجوان

کارشناس ارشد مشاوره خانواده

دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی

اینستاگرام: Rana.pics

تلفن: ۰۹۱۲۳۰۴۰۱۹۹ (برای ارسال پیام و تعیین وقت مشاوره)

برای مطالعه بخش دوم به لینک پایین مراجعه بفرمایید:

خانه
دسته ها
جستجو
0 سبد
پروفایل
بیشتر
تماس
دسته بندی ها
دخترانه و پسرانه
رده سنی
اسباب بازی
کتاب کودک
کالای کودکان
ملزومات کادویی
پکیج های پیشنهادی چیدو
کالای مادران